تولید مثل، بارداری و زایمان در سگها

تولید مثل، بارداری و زایمان در سگها

مبحث بارداری و زایمان در سگها در ادامه مبحث فیزیولوژی تولید مثل در سگها می باشد، که پیشتر مطرح شد. در این یادداشت سعی می شود به طور اجمالی به مباحث تولید مثل و جفتگیری، علائم بارداری و بارداری و زایمان در سگها بپردازیم.

 

 

به طور کلی یک سگ نر کامل، به سگ نری اطلاق می شود که اقیم نباشد و یا اندام جنسی آن را در نیاورده باشند و درسلامت کامل جسمی و روحی باشد.

 

معمولاً سگهای نر از سن ۶ ماهگی به بعد به سن بلوغ و توانایی جفتگیری می رسند، اوج تکامل و بلوغ کامل در سگهای نر بعد از سن ۱۸ماهگی است و مناسب ترین زمان برای استفاده از سگ نر برای امر جفتگیری، تکثیر و نسل کشی در سن ۲ سال تا ۷ سالگی می باشد.

 

همچنین با در نظر گرفتن اینکه بیشتر صفات و خصوصیات قالب در توله های نسل بعد از (ژن) پدر به ارث می رسد، استفاده از سگ نر قوی و با اصالت با خصوصیات نژادی ممتاز برای نسل کشی و برای پیشگیری و جلوگیری از به وجود آمدن نسل سگهایی که فاقد خصوصیات ممتاز، کیفیت نژادی پایین و ناسالم و نا مرغوب هستند، الزامی است.

 

سگهای ماده نیز بعد از سنین ۶ ماهگی به سن بلوغ می رسند، که معمولاً اولین فعالیت های فحلی نیز در این سنین و ممکن است در هر زمانی بعد از سن ۶ یا ۷ ماهگی به وقوع بپیوندد، البته بلوغ کامل جنسی در سگهای ماده بعد از سن ۹ ماهگی و در سن ۱۸ ماهگی می باشد.

 

بهترین زمان برای استفاده از سگ ماده برای امر نسل کشی در سن ۱۸ماهگی می باشد. قبل از سن ۱۸ماهگی سگهای ماده خود در حال رشد و تکامل می باشند و آبستنی در این سنین پایین باعث بروز عوارض در حیوان ماده و توله ها، سوء رشد سگ ماده، سوء تغذیه توله های متولد شده، به خطر افتادن سلامت حیوان حتی مرگ احتمالی سگ ماده در خلال زایمان می شود.

 

یک سگ ماده کامل به ماده سگی گفته می شود که تخمدانهای آن را از بدن وی خارج نکرده باشند و از لحاظ رشد فیزیکی، سلامت جسمی و جنسی در شرایط ایده آل باشد. که این مهم معمولاً در سن بعد از ۱۸ ماهگی به وقوع می پیوندد.

 

سگ ماده سالم معمولاً دو بار در سال و به فاصله هر۶ یا ۷ ماه فحل می شود، در خلال این دوره ها توانایی باروری در حیوان وجود دارد و سگ ماده اجازه جفتگیری به سگ نر می دهد، البته گاهی ممکن است در شرایط آب و هوایی سرد سگهای ماده در سال یکبار فحل شوند.

 

دوره فحلی در سگهای ماده در حدود سه هفته طول می کشد و نخستین نشانه های مشهود در این دوره پیدا  شدن سر و کلّه یک و یا چند نر ناشناس است.

 

در خلال دوره فحلی، فرج سگ ماده متورّم شده و معمولاً در آن نواحی ترشحات خونی کم وجود دارد، که تا ۹روز ادامه پیدا می کند و نشانه بارز دیگر فحل شدن سگ می باشد که از آن با نام مرحله (پرواستروس) نام برده می شود که قبلاً مفصلاً به آن پرداختیم.

 

در ادامه دوره فحلی در روزهای دهم تا چهاردم بعد از شروع فحلی بهترین زمان جفگیری سگ ماده می باشد، در این زمان تخمکگذاری، یعنی آزاد شدن تخمکها از تخمدانها به داخل لوله های فالوپ صورت می گیرد. قبل از این زمان سگ ماده سگهای نر را به خود راه نمی دهد ولی در فواصل و در خلال روزهای دهم و چهاردم میل به جفتگیری در سگ ماده زیاد می باشد و از هر فرصتی برای جفت شدن با سگهای نر استفاده می کند.

 

به طوری که در صورت عدم کنترل سگ ماده و حتی در صورت وجود سگ نر در منزل، ممکن است سگ ماده شما با هر سگ نری که به پستش بخورد جفت گیری کند و با چندین سگ نر جفت شود و احتمال به وجود آمدن توله هایی ناخواسته از نسل سگهای ناشناس و احتمالاً ولگرد، بی ریشه و نامرغوب وجود دارد.

 

همچنین اگر مایل به نسل کشی از سگ خود نیستید باید سگ ماده خود را برای جلوگیری از جفتگیری احتمالی با نرهای دیگر تحت کنترل داشته باشید.

 

فیزیولوژی تولید مثل در سگها

فیزیولوژی تولید مثل در سگها

فیزیولوژی تولید مثل در سگها

فیزیولوژی تولید مثل در سگها

 

جفتگیری:

هنگامی که سگ ماده آماده جفت گیری است، نسبت به نر میل و رغبت نشان داده، نرها را به خود راه می دهد، در مقابل سگ نر علاقمند به جفتگیری به آرامی می ایستد و دم خود را بالا می گیرد، سگ نر بر پشت ماده سوار می شود و بعد از چند حرکت عقب و جلو توائم با فشار دو حیوان در اصطلاح به هم گره می خورند و به هم قفل می شوند، این امر به خاطر تورم فرج ماده صورت می گیرد.

 

گره خوردن سگها و جفتگیری ممکن است ۲۰ تا ۳۰ دقیقه و حتی بیشتر طول بکشد، این امر نشانه خوبی است و جای هیچ نگرانی وجود ندارد و نشانه جفتگیری موفقیت آمیز می باشد.

 

توجه هیچگاه در هنگام جفتگیری سگ نر و ماده و گره خودن آنها باهم، اختلال و دخالت نکنید، این امر باعث صدمه خودن حیوانها به خصوص حیوان نر می شود.

 

در هنگام جفتگیری(دخول) سگ نر، اسپرم خود را دفع می کند، اسپرم ها در مایع منی شناور می باشند. در هنگام جفتگیری سگ نر مایع پروستات خود را دفع می کند که حاوی غذای لازم برای زنده ماندن، بقا و فعالیت اسپرم ها می باشد، این امر باعث تحریک اسپرم ها و حرکت آنها به سمت رحم و لوله های فالوپ می شود.

 

فیزیولوژی تولید مثل در سگها

فیزیولوژی تولید مثل در سگها , گره خوردن سگ نر و ماده

 

دوره بارداری:

حاملگی و آبستنی در سگهای ماده در حدود ۹ هفته یعنی ۶۲ تا ۶۵ روز به طول می انجامد. در فواصل قبل و بعد و در طول دوره آبستنی باید حیوان تغذیه مناسب سرشار از ویتامین، املاح و پروتئین برای رشد و تکامل توله های داخل رحم خود داشته باشد.

 

 بارداری کوتاه معمولاً باعث تولد نوزادان نارس می شود، هر چه بارداری طولانی مدت تر باشد توله ها رشد و تکامل بهتری پیدا می کنند. بهترین زمان زایمان سگ ماده به طور متوسط در ۶۳ روزگی می باشد.

 

توجه:

زایمان بعد از زمان طبیعی ۵۹ تا ۶۷ روزگی باعث به دنیا آمدن توله های مرده و یا ضعیف که کمتر شانس زنده ماندن دارند می شود.

 

سگ ماده و توله های تازه متولد شده

سگ ماده به همراه توله های تازه متولد شده

 

تشخیص بارداری در سگهای ماده:

بعد از چهار هفته از زمان جفتگیری، دامپزشک مجرب و با تجّربه می تواند با معاینه و ملامسه شکمی سگ، به آبستنی وی پی ببرد و در زمان ۴۵ تا ۵۰ روز از بارداری، می توان به کمک دستگاه رادیولوژی یا سنوگرافی تعداد و وضعیت سلامت توله های داخل رحم سگ ماده را تشخیص داد.

 

در ۴۵ تا ۵۰ روزگی استخوان بندی جنین ها شکل می گیرد، در این زمان جنینها شبیه به توپ گلف هستند.

 

در زمان ۶ تا ۷ هفتگی بارداری شکم سگ ماده بزرگ می شود به طوری که تشخیص آبستنی در این زمان آسان است، توله ها در اواخر هفته نهم متولد می شوند.

 

 

علائم بارداری در سگ:

علائم آبستنی در سگ شامل: افزایش اشتها، افزایش وزن، تورم و بزرگ شدن پستان به خصوص در ۶ تا ۷ هفتگی به بعد و در هفته و روزهای آخر ترشح شیر از پستان سگ ماده، در اواخر زمان بارداری و چند روز قبل از زایمان سگ ماده بی اشتها شده و از خوردن غذا اجتناب کرده، شروع به ساختن لانه برای توله های خود می کند.

 

توصیه می شود در این زمان ملحفه یا روزنامه، خورده کاغذ یا علوف خشک و… در اختیار ماده قرار داده تا از آن برای ساختن لانه استفاده کند.

  

 

آمادگی قبل از زایمان:

سگهای ماده در روزهای آخر نزدیک زایمان در گوشه دنج و دور از دیگران خلوت می کنند. در این زمان سگ ماده بی قرار، مضطرب، زود رنج و تندخو می شود.

 

در این زمان توصیه می شود محل مناسبی برای استراحت حیوان در گوشه ای در نظر بگیرید و از شلوغ کاری و سر وصدا به خصوص مزاحمت کودکان برای سگ باردار جلوگیری کنید.

 

در این زمان بهتر است به عنوان  لانه، جعبه ای مناسب با اندازه و جثه سگ، با در نظر گرفتن فضای مناسب برای توله های تازه متولد شده در آیند تهیه کنید.

 

بهتر است دیواره های جعبه ۱۰ تا۲۰ سانتیمتر، بستگی به جثه سگ ارتفاع داشته و در قسمتی در یک طرف از آن فضای باز باشد تا در هنگام رفت و آمد، ورد و خروج سگ ماده، باعث ایجاد مشکل و صدمه دیدن وی نشود. همچنین باید لانه و آشیانه در محل مناسب و محفوظ از باد، باران، جریان هوا، سرما و گرمای شدید باشد و از دمای مناسبی برخوردار باشد.

 

 

زایمان:

مدت زمان کافی برای متولد شدن تمامی توله ها و زایمان کامل، پس از متولد شدن اولین توله تا آخرین توله ۳۶ تا۵۰ ساعت است. البته این مدت بسته به سن و اینکه چندمین زایمان سگ می باشد متفاوت است.

اصولاً زایمان در سگهای ماده جوان که اولین زایمانشان می باشد طولانی تر و سخت تر است.

 

سگ ماده و توله هایش

سگ ماده و توله ها

 

 

زایمان در سگ همانند دیگر پستانداران به سه مرحله تقسیم می شود.

 

مرحله اول:

زمانی است که گردن رحم باز است و آماده خروج توله ها می باشد، انقباضات رحمی در این مرحله هر ۶ یا ۷ دقیقه یکبار اتفاق می افتد، که معمولاً خفیف است. این انقباضات محتویات رحم را متناوباً به (سرویکس) یا گردن رحم (زهدان) فشار میدهد. این عمل به همراه اتساع غیر فعال هورمونی، به تدریج باعث باز شدن گردن رحم می شود.

 

این روند می تواند همانند انسان تا ۲۴ ساعت به درازا بکشد. رفتار سگ ماده در خلال این زمان غیر عادی بوده، حیوان بی قرار است و دائماً به اطراف قدم می زند و بستر خود را برای لانه توله های در حال تولد آماده می کند. در این مدت به سختی نفس کشیده، خرخر می کند و از خوردن و آشامیدن اجتناب می ورزد.

 

البته ممکن بعضی از سگهای ماده در خلال این مدت بر خلاف دیگر ماده ها، اشتهای حریصانه ای داشته باشند که اصلاً جای نگرانی وجود ندارد.

 

مرحله دوم:

قسمت دوم زایمان هنگامی شروع می شود که گردن رحم کاملاً باز است در این زمان توله ها شروع به خروج می کنند و زایمان در حال صورت گرفتن است و بسیار طولانی تر و شدید تر از مرحله قبل می باشد. سگ در این مرحله به  پهلو دراز کشیده و به شدت زور می زند و دچار حمله های زایمانی می شود، معمولاً ترشحات آبکی سبز رنگی در این زمان مشاهده می شود و به دنبال آن توله ها خارج شده و متولد می شوند.

 

در شروع مرحله دوم باید سگ را تنها گذاشته و به حال خود رها کرد، مزاحمت برای سگ، کنجکاوی بی مورد و دخالت انسان باعث وقفه، مشکل در روند این مرحله می شود و زایمان را به تعویق می اندازد. به محض شروع مرحله دوم سگ را به مدت ۸ساعت کامل و بدون سرک کشیدن تنها بگذارید.

 

اگر بعد از این مدت هیچ توله ای متولد نشد، بی درنگ با دکتر دامپزشک تماس بگیرید، هراسان نشوید و دست به کار عجولانه ای نزنید.

 

مرحله سوم:

که مرحله پایانی زایمان می باشد شامل دفع تمام جفتها تا آخرین جفت می باشد، هر توله دارای اتصالات رحمی وغشاهای جفت جداگانه است که معمولاً دیر یا زود و بلافاصله بعد از تولد دفع می شود.

به طور عمومی زایمان در سگها، همانند دیگر حیوانات، امر طبیعی است. معمولاً زایمان با موفقیت و بدون بروز مشکل خاصی و در سلامت کامل مادر و توله ها اتفاق می افتد.

 

 

گردآوری و تنظیم:

پرنده جنگل  junglebird.ir

آدرس مطلب:   junglebird.ir/?p=557

 

نظر شما در مورد تولید مثل، بارداری و زایمان در سگها چیست آیا تجربه و یا اطلاعاتی در این مورد دارید؟

اشتراک گذاری...

5 Responses to تولید مثل، بارداری و زایمان در سگها

  1. avatar ایران کورنگ گفت:

    سلام سگ من جفت خورده نژاد دوبرمن هستن من از کجا الان ۶۸ روزه جفت خورن پستونای سگم افتاده شده ولی چیزی بدنیا نیاوردهمن از کجا بدونم مشکل از سگ نره یا از ماده چون میترسم سگ نر من عقیم کردن مرسی از لطفتون

    • سلام
      میگین سگ شما ۶۸روزه جفت خورده از کجا بفهمین حاملست خب خیلی سادست از ماه دوم بارداری شکم ماده بزرگ میشه و حالت زاؤو داره ارام هست و کاملا مشخصه خب ۶۸روز گذشته چیزی معلوم نیست یعنی از اول ماده باردار نشده, علت اینکه جفت خوردن ولی ابستنی اتفاق نیوفتاده به دوعلت میتونه باشه یک سگ عقیم شده باشه که در این صورت دیگه تمایلی به ماده ها نشون نمیده که بخواد جفتگیری کنه یا ندفش ضعیف شده باشه که اینم به علت کهولت سن میتونه باشه ولی بنظر من علت دوم و اصلی باید ماده باشه معمولن سگهای ماده نژاد اصیل اکسرا رحمشون بستست و نمیتونن ابستن شن اگه سگ شما سابقه زایمان قبلی داشته ممکنه باز سنش بالا باشه یا رحمش مشکل داشته باشه یا عفونتی یا خونریزی رحم داشته باشه به این علت توانایی بارداری نداشته بعضی موارد بندرت سگهای ابستن بعلت کمبود تغذیه ای یا استرس زیاد توله خودشونو تو رحم جذب میکنن

  2. avatar رضا گفت:

    سلام/ من تاحالا سگ یا گربه خانگی نداشتم یک سئوال دارم آنهم این است که شایعه ای توسط مردم بازگو میشود در رابطه با خوردن توله هاسگ یا گربه توسط سگ یا گربه ماده آیا صحت دارداگرصحیح است علت
    چیست؟

  3. avatar لینک یاب گفت:

    تو زمینه ای که فعالیت میکنید جزو بهترین سایت ها
    هستید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

aa8d81bba0d8170f8618d7990c5d0c89INSTAGRAM.COM/junglebird.ir

صفحه اینستاگرام پرنده جنگل را فالو کنید